1.1 Inleiding
Zoeken we visualiseren op in het woordenboek dan luidt de verklaring: het zien betreffende. We willen dus als we de visualisatie toepassen binnen de installaties zien wat we schakelen en regelen. Op een beeldscherm moeten we kunnen zien welke lamp er aan of uitgeschakeld is, of dat de ramen op de derde verdieping open of gesloten zijn. Hierbij wordt er uiteraard een selectie gemaakt. Niet alle functies die in de installatie zijn geprogrammeerd worden gevisualiseerd.
In de nu volgende paragrafen worden de verschillende mogelijkheden van visualiseren besproken. Voor de drie verschillende gebouw beheers systemen (BatiBUS, NIKO en EIB) zijn de mogelijkheden op een rijtje gezet.
- Het synoptische tableau
- PC Anywhere
- Visualiseren via het TCP/IT netwerk
- De VTS software van de EIB


1.2 Het synoptische tableau

Alle gebouw beheers systemen kunnen gebruik maken van het synoptische tableau. Dit tableau is een naar de wens van de klant ontworpen overzichts- en/of bedieningspaneel waarbij de bediening en controle op bijvoorbeeld een plattegrond is afgebeeld. Op deze plattegrond kunnen de meest belangrijke meldingen worden weergegeven met behulp van LED’s of gloeilampjes. Op een dergelijke eenvoudige manier is visualisatie mogelijk. De NIKO bus maakt van dit principe gebruik. Door de zeer eenvoudige werking en programmering van de NIKObus wordt er zonder PC gewerkt. Software voor de visualisatie is er dan ook niet. Dit wil echter niet zeggen dat er niet gevisualiseerd kan worden. De demonstratiekoffer van NIKO laat zien dat visualisatie prima mogelijk is.

De Niko koffer

De BatiBUS koffer

Ook bij BatiBUS is het niet nodig om speciaal ontwikkelde software te gebruiken. Er is wel een PC nodig voor de programmering, maar de software die daarvoor nodig is staat standaard in Windows. De fabrikant van BatiBUS is van mening dat in zeer veel situaties de visualisering noodzakelijk is voor het baliepersoneel of voor de conciërge. Deze moeten een overzicht hebben van de gehele installatie die dan ook vaak vanachter de balie uit bediend wordt, of bediend kan worden, zeker wanneer gebruik gemaakt wordt van een "centraal uit" functie.

1.3 PC Anywhere
Met dit programma is het mogelijk om de software die op een PC is geïnstalleerd in plaats A, op plaats B te
bekijken en besturen. De PC’s kunnen met elkaar verbonden zijn door middel van een computernetwerk. Op die manier kan binnen een schoolgebouw op verschillende plaatsen in de EIB installatie gekeken worden, zonder dat in heel dat gebouw een EIB-installatie aanwezig is. Ook is slechts op één PC de ETS software geïnstalleerd. Een buskabel leggen naar de portiersloge is niet noodzakelijk, zolang er een op het netwerk aangesloten PC staat.


Willen we echter buiten het schoolgebouw (bijvoorbeeld de dependance van de school) in de EIB-installatie kijken en schakelen dan worden de PC’s niet via een TCP/IP netwerk gekoppeld, maar via een modem op het telefoonnet. Op die manier is het bijvoorbeeld ook mogelijk om in Breda de installatie te bekijken die in Apeldoorn geïnstalleerd is.



1.4 Visualiseren via een TCP/IP netwerk
Wil je echt over en weer informatie uitwisselen dan kan onderstaande oplossing worden toegepast. Twee onafhankelijk van elkaar werkende netwerken (TCP/IP) zijn aangesloten op het telefoonnet. De Netwerken zijn op het telefoonnet aangesloten met behulp van een router. De router werkt als een soort filter, die alleen de berichten doorlaat die doorgelaten moeten worden.


Op het TCP/IP netwerk is ook de EIB installatie aangesloten. In tegenstelling tot de oplossing in de vorige paragraaf is hier gekozen voor een COM CLIENT. Zonder dat hiervoor een PC nodig is met de benodigde software verbindt dit apparaat, als een soort interface, de EIB installatie met het netwerk. Bij de COM CLIENT wordt software geleverd die noodzakelijk is om een en ander in te stellen. Zo moet onder andere het toegangsrecht tot de EIB installatie geregeld worden. Alle op het TCP/IP netwerk aangesloten componenten moeten een IP nummer krijgen. Dit nummer is te vergelijken met een fysieke nummer dat elk EIB component toegewezen krijgt.
De bijgeleverde software bevat ook visualiseringssoftware. Via een virtueel bedieningspaneel is de gehele installatie te bedienen.
De router is te koop voor een prijs van ongeveer F 800,- terwijl de com client zo’n F 10.000,- gaat kosten.
De heer Arjan Lammers van JUNG kan deze componenten leveren (tel: 06 50680043 of 071 3419009). De technische documentatie is te vinden op internet bij de firma SCHLAPS & PARTNERS, op internet www.schlaps-automation.de.



1.5 VTS V300
Om visualisatie mogelijk te maken hebben de bekende fabrikanten van schakelmateriaal een softwareprogramma ontworpen. Voor MERTEN, GIRA en JUNG is dit de VTS V300.

Bij het openen van de software verschijnt een hoofdscherm waarvan de boven en onderzijde zijn afgebeeld.

Het bovenste deel bevat het pull down menu. Onderin het scherm zijn de X- en Y waarde af te lezen. Deze waarden kunnen gebruikt worden om gebruik makend van het coördinaat componenten op een bepaalde plaats te situeren, hierover later meer. Naast het coördinaat is ook het groepsadres af te lezen.
Voor begonnen kan worden met het samenstellen van een visualisatie moeten de juiste instellingen worden ingegeven. Klikken we in de menubalk DATEI aan en vervolgens op 9 DRUCKEREINRICHTUNG, dan moet de juiste printer worden ingesteld.
Ook het magneetraster hoort goed ingesteld te staan. Deze is te vinden bij OPTIONEN gevolgd door MAGNETISCHES RASTER. Deze staat standaard ingesteld op 5 en is te vergelijken met de grid-functie bij Autocad.
Willen we kunnen visualiseren dan dienen we eerst een nieuw project aan te maken.
Wordt onderstaand scherm ingevuld dan kan met de visualisatie begonnen worden.




VTS kent de mogelijkheid op een zelf te kiezen achtergrond, schakelaars, lampen, tijdklokken, enzovoort te plaatsen en deze te koppelen aan een reeds bestaande EIB installatie. Onderstaande scherm laat de mogelijkheden zien. Klikken we een van de mogelijkheden aan dan verschijnt er een schermpje in de linker bovenhoek.


Zoals onderstaande afbeelding laat zien zijn alle te selecteren mogelijkheden te bewerken tot er een scherm ontstaat waarin een deel van de installatie te bedienen is. Er wordt hierbij opgemerkt dat alleen uiterst belangrijke functies van de EIB installatie in aanmerking komen voor visualiseren.
De achtergrond van het scherm is in te stellen door OPTIONEN aan te klikken en vervolgens FARBEINSTELLUNG FENSTER te selecteren.
Nu kunnen uit de BIBLIOTHEK de verschillende componenten geselecteerd worden.
Selecteren we BILD dan kan een plaatje worden ingelezen. Er zijn er een aantal in de VTS software opgenomen.
In het scherm BILDPARAMETER is ook het groepsadres in te stellen.




In onderstaande afbeelding is een schakelaar en een lamp met bijbehorende tekst afgebeeld.
Als zowel bij de schakelaar als bij een lamp het groepsadres is ingegeven dan kan de visualisatie worden uitgeprobeerd.
We kiesen voor MODUS en selecteren dan TESTMODUS. In het scherm verschijnt dan een venster met de vraag of we de verbinding met de bus willen aangeven. In dit geval kiezen we voor OFFLINE SIMULATION, gevolgd door OK.
Als alles goed is ingesteld kan dan met behulp van de schakelaar de lamp aan en uit worden geschakeld. De tekst licht uit verandert in licht aan. Ook is het mogelijk het lampje geel te kleuren als deze is ingeschakeld.